مسیر راهنما:

طرح توجیهی چیست؟☀️(آموزش مقدماتی تا پیشرفته)

طرح توجیهی چیست؟_پرشین پلن

فهرست مطالب

طرح توجیهی (به انگلیسی: Feasibility Study Report) یک گزارش جامع است که با دقت و دقت، تمام ابعاد یک طرح را از جوانب مختلفی مانند بازار، فنی و مالی مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌دهد.

این گزارش، به عنوان یک راهنمای جامع، اطلاعاتی اساسی را فراهم می‌کند که برای اتخاذ تصمیمات مطلوب و انتخاب درست در خصوص پیاده‌سازی یک طرح، ضروری است. در واقع، طرح توجیهی نه تنها به ما کمک می‌کند تا پتانسیل بازاریابی و تکنیکی طرح را بررسی کنیم، بلکه ما را به سمت تجزیه و تحلیل مالی جهت ارزیابی سودآوری و پایداری طرح نیز هدایت می‌کند.

بخش های مختلف یک طرح توجیهی

یک طرح توجیهی معمولاً از چندین بخش تشکیل شده است که هر بخش به بررسی یک جنبه مهم از طرح می‌پردازد. این بخش‌ها عموماً شامل مطالعات بازار، تحلیل فنی، تجزیه و تحلیل مالی می‌شوند. در ادامه بصورت جداگانه هرکدام این بخش‌ها را توضیح می‌دهیم:

بخش اول – مطالعات بازار

بخش اول یک طرح توجیهی، مطالعات بازار (به انگلیسی: Market Study) است. این بخش به بررسی بازار مربوط به محصول یا خدماتی که در طرح قرار است ارائه شود می‌پردازد. در این بخش، مواردی از قبیل تحلیل نیازها و تقاضا، شناسایی رقبا، تحلیل قیمت، تجزیه و تحلیل مشتریان هدف و روش‌های بازاریابی بررسی می‌شود. اطلاعات جامع و دقیق از بازار می‌تواند به تصمیم‌گیران کمک کند تا بهترین راهبردها را برای ورود به بازار و رشد در آن انتخاب کنند.

  • مقدمه
  • معرفی محصول
    • تعریف محصول
    • بررسی مشخصات و خصوصیات فیزیکی و فنی محصول
    • بررسی مزیت‌ها و امتیازات اجرایی و اصطلاحی و فنی محصول
    • تاریخچه محصول
    • مشخصات فنی محصول
    • نام گذاری محصول
    • معرفی کدهای آیسیک محصول
    • معرفی کد تعرفه گمرکی محصول
    • مشخصات، ویژگی‌ها و تعاریف علمی و تخصصی
    • استانداردهای ملی و بین‌المللی محصول
    • معرفی محصول به لحاظ ماهیت آن
    • معرفی کاربردهای محصول
    • بررسی کالاهای جایگزین
    • بررسی الگوی مصرف جامعه
  • فاز اجرای طرح
  • معرفی پروژه
    • تحلیل ضرورت اجرای پروژه
    • بررسی هدف صادراتی پروژه
    • بررسی هدف جایگزینی وارداتی پروژه
    • تحلیل ملاحظات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی پروژه
    • مکان‌یابی پروژه
    • مزیت‌ها و مشوقات محل استقرار پروژه
    • دانش فنی پروژه
    • تحلیل جایگاه صنعت مورد بررسی بر سیاست‌های کلان اقتصاد کشور
    • سازگاری اجرای پروژه با با مجموع استراتژی‌های کلان اقتصاد کشور
    • بررسی استراتژی توسعه صادارت
    • بررسی سیاست‌های حمایتی دولت از صنعت مورد بررسی
    • بررسی مزیت‌های نسبی سرمایه‌گذاری در صنعت مورد بررسی

بخش دوم – توجیه پذیري فنی:

بخش دوم یک طرح توجیهی، توجیه‌پذیری فنی (به انگلیسی: Technical Feasibility) است. در این بخش، جوانب فنی و عملیاتی طرح مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد. این شامل مواردی مانند توانایی تکنولوژی مورد استفاده، امکان‌سنجی تأمین مواد و تجهیزات، مطالعه ظرفیت تولید یا ارائه خدمات، ارزیابی اثرات محیطی و اجتماعی، و مدیریت ریسک‌های فنی است. همچنین، در این بخش، مشکلات فنی محتمل و راه‌حل‌های آنها، برنامه زمانبندی اجرای پروژه، و ارزیابی فنی کارآمدی و پایداری طرح نیز مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد. اهمیت این بخش در اطمینان از اینکه طرح به روشنی و با توجه به نیازها و مشکلات فنی ممکن، اجرا خواهد شد و اینکه میزان کیفیت و عملکرد آن به حداکثر می‌رسد.

بخش سوم – تجزیه و تحلیل مالی:

بخش سوم یک طرح توجیهی، تجزیه و تحلیل مالی (به انگلیسی: Financial Analysis) است. در این بخش، اطلاعات مالی مرتبط با طرح به‌طور جامع مورد بررسی قرار می‌گیرد. این شامل مواردی مانند سرمایه‌گذاری‌های مورد نیاز برای شروع و اجرای طرح، هزینه‌های متغیر و ثابت، پیش‌بینی درآمدها و هزینه‌ها در طول زمان، نقدینگی طرح، سودآوری مالی، ارزش‌افزوده خالص (NPV)، بازده سرمایه‌گذاری (ROI) و دوره بازگشت سرمایه (Payback Period) می‌شود. همچنین، در این بخش، ریسک‌های مالی محتمل و راه‌حل‌های آنها، حسابرسی مالی، و تأمین مالی برای اجرای طرح نیز مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد. اهمیت این بخش در ارزیابی دقیق و صحیح میزان سودآوری و پایداری مالی طرح و جلب سرمایه‌گذاران و منابع مالی لازم برای اجرای آن است.

مراحل تدوین طرح توجیهی (بخش تحلیل فنی و مالی)

مرحله تجزیه و تحلیل فنی و مالی در تدوین طرح توجیهی بسیار حیاتی است. در این مرحله، تمامی جنبه‌های مالی طرح شناسایی و ارزیابی می‌شود. این طرح شامل سرفصل‌های زیر می‌باشد:

  • مقدمه
  • تعیین موقعیت طرح
  • مشخصات مجری
  • مشخصات طرح
  • مجوزهای قانونی
  • خلاصه‌ی برآورد مالی
  • سرمایه‌ی ثابت
  • هزینه‌ی نگهداری و تعمیرات
  • هزینه‌ی استهلاک
  • سرمایه‌ی در گردش
  • هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده
  • مشخصات محصول و تولید
  • هزینه‌های سرمایه‌گذاری کل
  • نحوه‌ی سرمایه‌گذاری
  • هزینه‌ی تسهیلات مالی
  • پیش‌بینی مالی پس از بهره‌برداری
  • قیمت تمام‌شده‌ی محصول
  • برآورد سود و زیان سالیانه
  • محاسبه‌ی نقطه‌ی سر به سر
  • سایر نسبت‌های مالی
  • برنامه‌ی زمان‌بندی
  • تجزیه و تحلیل طرح

برای مشاهده سرفصل‌های کامل طرح توجیهی ( 3 بخش‌ فنی، مالی و بازار) روی متن زیر کلیک کنید:

آشنایی با انواع طرح های توجیهی

یک طرح توجیهی، به منظور ارائه توجیه برای سرمایه‌گذار (از جمله بانک‌ها، سازمان‌ها، شرکت‌ها و یا افراد) تنظیم می‌شود، همان‌طور که از نامش مشخص است. این طرح، با دقت بیشتری تدوین می‌شود تا سرمایه‌گذار بتواند به راحتی تصمیم بگیرد که آیا این طرح قادر است به خواسته‌های او پاسخ دهد یا خیر؟ در تدوین یک طرح توجیهی، تلاش باید شود تا واقعیت‌ها با دقت بیان شوند و تمامی اطلاعات با منابع و مراجع معتبر ارائه شود. طرح‌های توجیهی می‌توانند به طرح‌های ایجاد و طرح‌های توسعه تقسیم شوند، هر کدام با هدف و معیارهای خاص خود:

  1. طرح ایجاد (طرح جدید):
    • این نوع طرح‌های توجیهی برای ایجاد یک واحد تولیدی، خدماتی یا تجاری جدید ارائه می‌شود.
    • معمولاً در این طرح‌ها، تمامی مراحل ایجاد از جمله تهیه زمین، ساخت ساختمان، تهیه تجهیزات، استخدام نیروی انسانی، تبلیغات و بازاریابی و … مورد بررسی و توجیه قرار می‌گیرد.
    • هدف این طرح‌ها اغلب افزایش سطح اشتغال، ایجاد محصولات و خدمات جدید، افزایش تولید و درآمد است.
  2. طرح توسعه:
    • طرح‌های توسعه برای گسترش و بهبود واحدهای موجود (مانند شرکت‌ها، کارخانه‌ها، فروشگاه‌ها و …) تدوین می‌شوند.
    • در این نوع طرح‌ها، معمولاً افزایش ظرفیت تولید، بهبود فناوری و فرآیندهای تولید، گسترش بازار، بهبود کیفیت محصولات و خدمات و … مورد بررسی و توجیه قرار می‌گیرد.
    • هدف اصلی طرح‌های توسعه افزایش بهره‌وری، بهبود رقابت‌پذیری، افزایش سهم بازار و افزایش سودآوری می‌باشد.

نکته: هر دو نوع طرح توجیهی دارای اهمیت زیادی هستند و بسته به شرایط و نیازهای اقتصادی، انتخاب می‌شوند.

طرح توجیهی کسب و کار

طرح توجیهی کسب و کار یک گزارش جامع است که جوانب مختلف و اساسی یک کسب و کار را شامل می‌شود. این گزارش شامل تحلیل بازار و تقاضا، مشخصات فنی و عملیاتی کسب و کار، تحلیل مالی شامل برآوردهای هزینه‌ها و درآمدها، نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها، استراتژی‌های بازاریابی و فروش، برنامه‌های مدیریتی و سازمانی، و برنامه زمانبندی اجرایی است. هدف اصلی طرح توجیهی کسب و کار، ارائه یک نقشه راه جامع برای تأسیس، توسعه و موفقیت کسب و کار است که به سرمایه‌گذاران و مدیران کمک می‌کند تصمیمات مطلوب و اصولی در مورد اجرای و راهبری کسب و کار را اتخاذ کنند.

طرح توجیهی برای چه سازمان‌ها یا مخاطبینی نوشته می‌شود؟

طرح توجیهی، یک سند یا گزارش رسمی است که به طور کامل و دقیق توضیح می‌دهد که چرا یک پروژه، برنامه یا فعالیت خاص ارزشمند و اجرای آن ضروری است. این سند با استفاده از داده‌ها، استدلال‌ها، تحلیل‌ها و شواهد متنوع، سعی در قانع کردن مخاطبان خود دارد که پیشنهاد یا طرح مطرح شده می‌تواند بهبود وضعیت یا رفع مشکلاتی خاص منجر شود. طرح توجیهی معمولاً برای این اهداف نوشته می‌شود:

  1. سازمان‌های دولتی:
    • وزارت‌ها و ادارات دولتی
    • شوراها و شهرداری‌ها
    • سازمان‌های زیرمجموعه دولتی
  2. شرکت‌ها و سازمان‌های تجاری:
    • شرکت‌های خصوصی
    • شرکت‌های عمومی
    • سازمان‌های غیرانتفاعی
  3. سازمان‌های غیرانتفاعی و اجتماعی:
    • سازمان‌های خیریه و انجمن‌های مدنی
    • موسسات آموزشی و پژوهشی
    • سازمان‌های مردم‌نهاد و فعالان اجتماعی
  4. بخش‌های مختلف جامعه و صنعت:
    • انجمن‌ها و اتحادیه‌های صنفی
    • گروه‌های حرفه‌ای
    • جامعه‌های محلی و فرهنگی
  5. نهادهای بین‌المللی:
    • سازمان‌های مرتبط با سیاست‌های جهانی
    • نهادهای انسانیتی و کمک‌رسانی
  6. آشنایی با کسب و کار:
  • آشنایی سرمایه گذاران با هزینه‌های کسب و کار قبل از شروع
  • آشنایی کارآفرینان با پروژه‌های انجام شده قبلی و ایده گرفتن

طرح توجیهی در واقع برای هر سازمان یا مخاطبی که نیاز به متوجه شدن، پشتوانه‌ی منطقی و موشکافانه برای یک پروژه یا فعالیت دارد، می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

1. طرح توجیهی برای ارائه به سازمان‌های دولتی

طرح توجیهی برای اخذ مجوز و تسهیلات بانکی از اهمیت بسیاری برخوردار است زیرا این اطلاعات و تحلیل‌ها اطلاعات کلیدی را ارائه می‌دهند که بانک‌ها و سازمان‌های دولتی همچون وزارت صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی و… برای ارزیابی پروژه و اعطای تسهیلات مالی به صورت بهترین و مؤثرترین شکل ممکن به نیاز دارند. این طرح با بررسی دقیق و شفاف نیازمندی‌ها، مزایا و هزینه‌های مرتبط با پروژه، بازار هدف، ریسک‌ها و فرصت‌های مرتبط، به توضیح جامعی از توجیه اقتصادی و مالی پروژه می‌پردازد.

از طریق تحلیل‌های مالی و اقتصادی، این طرح اطلاعاتی ارزشمند را ارائه می‌دهد که بانک‌ها بتوانند به عنوان معیارهای اساسی برای ارزیابی ریسک‌ها و بازدهی سرمایه‌گذاری در پروژه موردنظر، به کار گیرند. همچنین، این طرح با ارائه بررسی جامع و کامل از شرایط بازار و محیط عمومی، به سازمان‌های دولتی و بانک‌ها کمک می‌کند تا به تصمیمات مناسب و بازدهی بالا در ارائه تسهیلات مالی به پروژه‌های موردنظر برسند.

2. طرح توجیهی برای شرکت‌های خصوصی و تجاری

طرح توجیهی برای شرکت‌های خصوصی و تجاری معمولاً به منظور ارائه مبانی و استدلال‌های قانع‌کننده در خصوص انجام یک پروژه یا سرمایه‌گذاری خاص ایجاد می‌شود. این طرح با توجه به اهداف کسب‌وکاری، مزایا و هزینه‌های پیش‌بینی‌شده، بازار هدف، رقابت و فرصت‌های اقتصادی، سیاست‌ها و استراتژی‌های مالی، اقتصادی و بازاریابی، به تفصیل بررسی می‌کند.

علاوه بر این، طرح توجیهی شامل تحلیل ریسک‌ها و راه‌های مدیریت آن‌ها، تأثیرات اجتماعی و زیست‌محیطی، نقاط ضعف و قوت، و پیش‌بینی نتایج مالی مرتبط با پروژه است. این سند به مدیران و سرمایه‌گذاران شرکت کمک می‌کند تا تصمیم‌گیری صحیح و با اطمینان درباره انتخاب و اجرای پروژه‌های سرمایه‌گذاری را انجام دهند.

3. طرح توجیهی برای سازمان‌های غیرانتفاعی

طرح توجیهی برای سازمان‌های غیرانتفاعی به منظور تبیین و توجیه ارزش و ضرورت انجام یک فعالیت خاص برای تأمین نیازهای جامعه و ارتقای وضعیت اجتماعی می‌باشد. این طرح با توجه به ماموریت و اهداف اجتماعی سازمان، نیازمندی‌های جامعه، مشکلات موجود و راه‌حل‌های احتمالی، مزایا و هزینه‌های مرتبط با انجام فعالیت، منابع مالی و انسانی مورد نیاز، به تفصیل مورد بررسی قرار می‌گیرد. علاوه بر این، طرح توجیهی شامل تحلیل اثرات اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی فعالیت، روش‌های اندازه‌گیری و ارزیابی عملکرد، و راهکارهای توسعه و پایداری است. این سند به مدیران و متخصصان سازمان‌های غیرانتفاعی کمک می‌کند تا تصمیمات مناسبی در خصوص اولویت‌بندی و اجرای فعالیت‌هایشان بگیرند و به جامعه خدمات مؤثرتری ارائه دهند.

4. طرح توجیهی برای ارائه سرمایه‌گذاران

طرح توجیهی برای سرمایه‌گذاران به عنوان یک سند استراتژیک و معرفی کننده‌ی یک فرصت سرمایه‌گذاری مطرح می‌شود. این طرح با استفاده از تحلیل دقیقی از مزایا و هزینه‌های مرتبط با پروژه، بازار هدف، ریسک‌ها و فرصت‌های مرتبط، برآورد سودآوری و پتانسیل بازده سرمایه‌گذاری، به سرمایه‌گذاران اطلاعات لازم را ارائه می‌دهد. این سند همچنین شامل تحلیل محتملات ریسک‌ها و راه‌حل‌های مدیریت آن‌ها، راهکارهای مالی، بازاریابی و عملیاتی، و نقاط قوت و ضعف پروژه است. طرح توجیهی به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا تصمیمات صحیح و بازده‌ای درباره انتخاب پروژه‌های سرمایه‌گذاری خود بگیرند و به دستیابی به اهداف مالی خود بیشتر کمک کنند.

5. طرح توجیهی برای جامعه عمومی

طرح توجیهی برای جامعه عمومی به عنوان یک سند استراتژیک و توجیهی برای ارایه یک پروژه یا برنامه ارزشمند برای بهبود شرایط زندگی جامعه و ارتقای سطح رفاه اجتماعی می‌باشد. این طرح با توجه به نیازها و مشکلات موجود در جامعه، راهکارهای متناسب و مؤثر برای حل این مسائل ارائه می‌دهد. با استفاده از تحلیل‌های اقتصادی، اجتماعی و محیطی، این سند مزایا و هزینه‌های اجرای پروژه را مورد بررسی قرار می‌دهد و اثرات آن را بر جامعه تحلیل می‌کند. همچنین، طرح توجیهی شامل راهکارهایی برای مدیریت منابع، افزایش شفافیت و مشارکت اجتماعی، و ارزیابی پیشرفت و نتایج پروژه است. این سند به مسئولان و تصمیم‌گیران جامعه اطلاعات کافی را ارائه می‌دهد تا تصمیم‌گیری منطقی و مستند درباره پیشبرد و اجرای پروژه را انجام دهند و به بهبود عمومی و رفاه جامعه بیشتر کمک کنند.

6. طرح توجیهی برای آشنایی اولیه با کسب و کار

استفاده از طرح توجیهی به صورت فایل‌های آماده PDF و DOC به شما این امکان را می‌دهد که پیش از آغاز کسب و کار، هزینه‌ها و درآمدها را مشاهده کرده و سپس تصمیم به شروع کسب و کار بگیرید. طرح توجیهی آماده شامل اطلاعات مالی کلیدی مانند سرمایه‌گذاری اولیه، هزینه‌های ثابت و متغیر، درآمد مورد انتظار، سودآوری مالی، نقاط تعادل مالی و بازده سرمایه‌گذاری است.

طرح توجیهی آماده ابزاری است که به کارآفرینان و سرمایه گذاران، نقاط قوت و ضعف پروژه را نشان می‌دهد و به آن‌ها کمک می‌کند تا بتوانند جوانب مختلف مالی پروژه را به طور مستند و کامل ارزیابی کنند. اما باید توجه داشت که این نوع طرح توجیهی صرفاً جهت اطلاعات اولیه و آشنایی کلی با کسب و کار است و ممکن است برای اخذ مجوزها یا دریافت تسهیلات بانکی کافی نباشد و نیاز به طرح توجیهی دقیق‌تر و جامع‌تر باشد.

لیست طرح های توجیهی کسب و کار

طرح های توجیهی کسب و کار شامل طرح های توجیهی صنعتی، خدماتی، گردشگری و کشاورزی می‌باشند که در ادامه بیش از 50 طرح توجیهی را لیست کرده ایم تا با مطالعه آنها اطلاعات بیشتری بدست بیاورید:

طرح های توجیهی صنعتی:

مهندس خلیلیان

شماره تماس جهت سفارش طرح توجیهی

ساعت کاری 8 تا 24:  ۰۳۶۱ ۰۰۶ ۰۹۱۲
مهندس مهدی خلیلیان؛ عضو ارشد کانون مشاوران اعتباری و بانکی ایران و یکی از حرفه‌ای‌ترین طرح نویسان کشور با ۲۵ سال سابقه در حوزه سرمایه‌گذاری و تجربه حضور در ۳ وزارتخانه اقتصادی کشور

اشتراک‌گذاری

4.8/5 - (15 امتیاز)

4 دیدگاه دربارهٔ «طرح توجیهی چیست؟☀️(آموزش مقدماتی تا پیشرفته)»

  1. مینا محمدی

    سلام، واقعا ممنونم بابت مقاله کاملتون.
    داشتم توی سایتای اولی در مورد طرح های توجیهی تحقیق میکردم اما هیچکدوم کامل و کارآمد نبودن تا سایت شما رو دیدم توی صفحه پنجم. امیدوارم بالاتر بیاید… بازم تشکر🌷

    1. پرشین پلن

      سلام خانوم محمدی، خوشحالیم که این مقاله مورد استفاده شما قرار گرفت. این مقاله به تازگی منتشر شده، به همین خاطر رتبه خوبی نداره و تا چندوقت دیگه جایگاه واقعی خودشو بدست میاره.

  2. بنده از ماهرترین طرح نویسان کشور میباشد و دارای سابقه 22 سال در این حوزه دارم درخواسه همکاری با سایت شما را دارم لطفا با بنده تماس بگیرید 09120085240

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.

آخرین مقالات

دسته بندی مقالات

راهنمای سفارش طرح توجیهی

دسته‌بندی طرح‌های توجیهی